ورود     | ثبت نام Skip Navigation Links
صفحه نخست
درباره استانExpand درباره استان
اطلاع رسانیExpand اطلاع رسانی
بانک اطلاعات هنرمندانExpand بانک اطلاعات هنرمندان
فعالیتهاExpand فعالیتها
منابع محتواییExpand منابع محتوایی
درباره مرکزExpand درباره مرکز
 
 
 

اهمیت نور در تئاتر (قسمت دوم)

شدت نور
شدت نور یا مقدار روشنایی، بطور عمده، وابسته است به تعداد و قدرت لامپهای که بکار گرفته می شود. شدت نور بطریق مختلف میتواند تعدیل یا اصلاح شود. مثلا قرار دادن « فیلتر » یا صافی رنگین بین منبع نور و صحنه مقدار نور را کاهش میدهد، این وسیله رنگی مانع از آن میشود که قسمتی از شعاع های نورانی به صحنه برسد. فاصله نیز یکی از عواملی است که به درخشش یا شدت نور لطمه میزند. هر قدر که فاصله منبع نور از صحنه زیاد تر باشد، به همان نسبت، شدت نور در صحنه کمتر خواهد بود. درخشش نور در قسمت های مختلف صحنه را با طرز قرار دادن وسایل نوری میتوان کنترل کرد. میتوان تمام منابع نور را بر نقطه معینی تاباند.
میتوان آنها را طوری قرار داد که روشنایی بدلخواه، به نحوی یکنواخت یا غیر یکنواخت در صحنه تقسیم گردد. بعلاوه تار کننده. ‏Dimming dences‏ نیز می تواند برای ایجاد تنوع در شدت نور بکار گرفته شود ( دیمر ‏dimmer ‎‏ ) دستگاهی است که امکان می دهد شدت نور را به دلخواه بکاهند و در حد مورد نظر نگاه دارند. باین ترتیب شدت نور تابع مقدار نوری است که به صحنه میرسد. شدت نور را میتوان به قصد القا حالت و فضای صحنه بکار گرفت و کم و زیاد کرد یا حتی به منظور ایجاد تغییرات دراماتیک مورد نیاز متن ( مثلا القا حالت گذشت زمان ) مورد استفاده قرار داد.‏
نور شدید معمولا برای کمدی مناسب است در حالیکه نور ملایمتر شاید برای نمایشنامه های جدی مناسب تر باشد. شدت نور میتواند بسته به منبع فرضی نور ( یعنی به ساعت روز ) یا نیازهای روانی و حال حاکم بر صحنه تنظیم گردد.‏
طیف های قابل رویت نور ترتیبی است از رنگهای زیر:
قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی متمایل به سبز، آبی و بنفش. هر یک از این رنگها، بسته به طول موجی که از آن ترکیب یافته است، از دیگر رنگها متمایز میگردد. امواجی که احساس رنگ قرمز را بوجود میاورند. طولانی ترین شعاعهای قابل رویت اند و بنفش کوتاهترین آنها است سفید یا رنگ طبیعی ترکیبی است از تمام طول موجهای قابل رویت. اشیا بعلت قابلیتی که برای جذب طول موجهای معین و منعکس ساختن طول موجهای دیگر دارند به رنگهای خاصی جلوه میکنند. باین ترتیب در صورتیکه نور وجود نداشته باشد رنگی هم وجود نخواهد داشت. هر منبع نور طیف بخصوصی دارد.در لامپ های با نور سفید، یعنی لامپهایی که بیش از همه معمول، صحنه است معمولا رنگ زرد نسبت به بقیه رنگها بیشتر است، در حالیکه لامپهای فلورسنت اغلب نوری مایل به آبی میدهد. باین ترتیب رنگ ظاهری اشیا صحنه مثلا دکور و لباس متاثر از منبع نوری است که آنرا روشن میکند حتی هنگامیکه « فیلتر » یعنی صافی رنگین بکار نمیرود. برای اینکه رنگ عناصر دکور گریم و لباس تغییر نیابد و نیز به خاطر تامین حال حاکم بر صحنه زمان حادثه و ... باید نورهایی حتی الامکان با رنگهای مختلف در اختیار داشت صافی رنگین به تامین این مقصود کمک میکند.
هر صافی نور یا فیلتر به طول موجهای معینی امکان عبور میدهد مثلا فیلتر آبی، قسمت عمده شعاعهای قرمز، نارنجی، زرد و بنفش را حذف میکند. البته استفاده از فیلتر به مقدار قابل توجهی از شدت نور میکاهد. به علاوه اگر مثلا جسمی قرمز تنها با نور آبی روشن شود رنگ آن به لاکی روشن تبدیل میشود.
برای پرهیز از چنین تغییراتی، فیلتر های رنگی در جلو منابع دیگری نیز قرار داده میشود و باین ترتیب نورهایی که از منابع مختلف میایند با هم ترکیب میشوند و اثر دلخواه را ایجاد میکنند. مثلا میتوان رنگهای اصلی قرمز، آبی و سبز را ترکیب کرد و نور سفید بدست آورد.‏
تقسیم و یا توزیع نور
تقسیم و یا توزیع نور مربوط است به جهت نور و چگونگی پخش آن بر صحنه: نور میتواند از بالا یا از جلو. میتواند از طرفین صحنه بتابد یا از عقب. نور میتواند قسمتی از صحنه را بپوشاند و یا تمام صحنه را. بهر حال جهت نور، یا قرار دادن منبع نور در محل مورد نظر تامین می شود. منبع نور را خیلی جاها میتوان قرار داد میتوان آنرا روی سقف سالن نصب کرد. یا جلو بالکن یا روی لوله هایی که در سقف صحنه قرار دارد. میتوان آنرا روی پایه های عمودی قرار داد یا روی پایه های افقی.
جهت تابش نور در تامین حالت و جلوه موثر است. بعنوان مثال: اگر تمام نور هایی که هنرپیشه ای را قابل روی میکند از پشت بر او بتابد در عین حال که اعمال او برای تماشاچی قابل رویت میشود معمولا هویتش مبهم و نا مشخص باقی میماند.
چرا که چهره اش روشن وآشکارا دیده نمیشود. یک چنین نور پردازی، میتواند به طور موثر برای ایجاد فضایی شوم یا حالتهایی جادویی و پر رمز و راز بکار گرفته شود. بعلاوه استنباط بعد، از طرف تماشاچی اساسا وابسته است به جهت تابش نور بر عناصر و عوامل صحنه. زیرا اگر نور تمام سطوح شیئی را یکسان روشن کند به آن حالتی سطحی و یک بعدی میدهد، در حالیکه تابش نور بر قسمتهایی از بیش از سایر قسمتها، سطوح و جوانبی از شیئی را مشخص تر از سطوح و جوانب دیگر نشان میدهد و به ابعاد مورد نظر عمق میبخشد.
بهر حال، لااقل از نظر تئوری، این امکان وجود دارد که نور تابع میل و اراده نور پرداز تقسیم و بکار گرفته شود. یعنی هم میتوان از نظر جهت تابش آنرا کنترل کرد و هم از نظر محلی که باید برآن بتابد.
حرکت:
مربوط است به تغییرات در شدت رنگ و توزیع نور در جریان اجرا وسیله عمده برای تامین تاثیر حرکت در نور است. با استفاده از کلید های صفحه کنترل میتوان شدت نور را کم یا زیاد کرد و رنگ یا نسبت توزیع نور را تغییر داد.
حرکت به نور امکان میدهد که متناسب با تغییر وضع دراماتیک و بسط عمل، تغییر یابد. و از آنجا که امکان تغییر نور در هر لحظه میسر است.
میتوان نور را – به استثنای بازی – انعطاف پذیرترین عنصر تئاتر بحساب آورد.
طراح نور باید کاملا به عوامل قابل کنترل نور، یعنی شدت، رنگ، توزیع و حرکت آشنا باشد تا بتواند همه این عوامل را برای تامین مقصود بکار گیرد.

ادامه دارد

تهیه و تالیف
ابراهیم مطیعی مسئول هنرهای نمایشی
حوزه هنری کرمانشاه

 
 
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب‌سایت به حوزه هنری استان کرمانشاه تعلق دارد | نقشه سايت