ورود     | ثبت نام Skip Navigation Links
صفحه نخست
درباره استانExpand درباره استان
اطلاع رسانیExpand اطلاع رسانی
بانک اطلاعات هنرمندانExpand بانک اطلاعات هنرمندان
فعالیتهاExpand فعالیتها
منابع محتواییExpand منابع محتوایی
درباره مرکزExpand درباره مرکز
 
 
 

اهمیت نور در تئاتر (قسمت پایانی)

نور صحنه را میتوان به سه دسته تقسیم کرد:
1- نور های خاص.
2- نور های عمومی.
3- اثرات نوری
نورهای خاص
نور خاص عبارت از نوری است که بر محوطه محدود و معینی میتابد.
نور عمومی
نوری است که سطحی وسیع از صحنه را روشن میسازد.
اثرات نوری
عبارت از نورهایی است که بنا به الزامات خاص مورد نیاز است. مثلا نور آتش، قوس و قزح و درخشش برق. آویختن یا قرار دادن پروژکتور ها .‏
نور خاص: اساسا برای روشن کردن محوطه بازی است، زیرا که معمولا بر این محوطه تاکید بیشتر است و اغلب از نظر شدت، رنگ و تقسیم نور نیاز به تنوع بیشتر دارد.
نور متمرکز:
بهترین نور برای روشن کردن محوطه بازی است.
پرژکتورهای نور متمرکز طوری ساخته شده است که میتواند بسته به نیاز صحنه و خواست نور پرداز قسمت معین و مشخصی را روشن سازد و البته چنین نوری نمی تواندبه عنوان نور عمومی صحنه به کار رود. نظر به اینکه نور متمرکز تنها می تواند قسمتی از صحنه را روشن کند معمولا تمام محوطه صحنه را – بسته به اندازه و نوع دکور – به قسمتهای کوچکتر تقسیم می کند ( در یک دکور متوسط معمولا قسمت جلو صحنه به سه یا چهار بخش تقسیم می شود و قسمت عقب نیز به همین ترتیب) و آنگاه هر قسمت را با نوری جداگانه روشن می سازد و البته بهتر است که به هر یک از این محوطه ها دو نور متمرکز از دو طرف با زاویه 45 درجه تابانده شود. نور هر یک از این قسمتها باید چنان باشد که به نرمی از خود محوطه فراتر رود و با بخش مجاور بیامیزد طوریکه خط مشخص فاصلی بین دو محوطه به چشم نیاید.‏
نظر به اینکه قسمت جلو صحنه نمی تواند، به راحتی، بوسیله پرژکتورهایی که در پشت طاق پیش صحنه – پیشانی صحنه – قرار داده می شود روشن شود معمولا در خود سالن محل هایی ساخته می شود برای آویختن یا قرار دادن پرژکتورها بهترین تمهید برای تامین نور با زاویه 45 درجه، تعبیه کانالهای است در سقف سالن، طوری که امکان بدهد، تا پروژکتور ها در تمام عرض سالن قابل جابجا کردن باشند. یعنی تائتر ها نیز در طرفین سالن، کانالهایی عمودی می سازند برای قرار دادن پرژکتورها. حقیقت این است که در ساختمان بسیاری از سالن ها تئاتر معمولا تمام نیاز های نوری، پیشاپیش محاسبه نمی شود و مورد توجه قرار نمی گیرد به ناچار اغلب این محلها بعدها مشخص و بسته به احتیاجات ساخته میشود.‏
محوطه عقب صحنه، معمولا با پرژکتورهایی روشن می شود که در پشت پیشانی صحنه ( پشت طاق جلو صحنه ) نصب میشوند. در بعضی تئاتر ها در طرفین پیش صحنه – یعنی پشت ماسکهای جانبی – لوله های عمودی قرار داده می شود طوریکه – پروژکتوها حول آن حرکت افقی و در طول آن حرکت عمودی داشته باشند. علاوه بر اینها میتوان در سقف صحنه، از جلو به عقب و به فاصله های مورد نیاز لوله ها یا ریلهایی نصب کرد و پرژکتورها را بر آن سوار نمود. علاوه بر این نور های متمرکز، گاهی نیاز به نور های خاص است، مثلا برای تعقیب یک شخصیت در صحنه یا تامین تاکید در لحظات معین و بر عوامل معین. یا برای روشن نگه داشتن چهره یک هنر پیشه در حالیکه بقیه صحنه در تاریکی است. برای این منظور طبیعی است که وسائل نوری باید در مکانهایی قرار داده شود که به این مقصود خدمت کنند.‏

نور عمومی صحنه
سه وظیفه عمده را انجام میدهد.

1- تمام عوامل و عناصر زمینه را قابل رویت میکند ( یعنی آن عوامل و عناصری را که از تاثیر مستقیم نور‏ های محوطه بازی بر کنارند.) البته زمینه با نوری روشن می شود که به مراتب خفیف تر از نور محوطه عمل است.
2- نور عمومی با استفاده از فیلتر های رنگی ‏– میتواند برای اصلاح رنگ و سایه دکور و لباس بکار رود.‏
نور عمومی با پرژکتور هایی تامین می شود که فاقد شعاعهای متمرکزند اشعه نورانی این پرژکتورها به محوطه وسیعتری پخش می شود این نور گرچه قابل تنظیم برای محوطه محدود نیست اما جهت تابش آنرا میتوان تا حدودی به اختیار گرفت.‏
اما به هر حال اصول طراحی نور شاید چندان تغییری نکند.
بعد از تکمیل طرح نور تابلویی از وسایل تنظیم می شود در این تابلو مشخصات هر یک از وسایل نوری ( وات، عدسی، لامپ و خلاصه تمام مشخصات فنی ) محل نصب، رنگ فیلتر، محوطه ای که باید روشن شود، دیمتری که این وسیله به آن وصل می شود و صحنه هایی که در آنها مورد استفاده قرار میگیرد، مشخص می گردد.

تمرین و اجرا
در جریان روز های آخر تمرین و نصب دکور، طراح نور بیکار نیست معمولا وی بعد از نصب دستگاها در وسط سالن می نشیند و از دید تماشاچی نور آزمایش میشود. در صورتیکه تمرین فنی صورت بگیرد، خیلی دقیقتر می توان نور را، همراه با دیگر عناصر صحنه، بررسی و آزمایش کرد. در جریان این تمرین، ممکنست بعلت بر خورد با مسائل فراموش شده از نظر دکور و لباس تغییراتی در طرح نور لازم افتد. و چه بسا که برای تامین اثری نوری نیاز به وقتی خیلی بیش از آنچه قبلا پیش بینی شده بوده است باشد.
بعدا نیز، در تمرین لباس، بطور قطع تغییرات دیگری هم داده خواهد شد. ممکنست سایه هایی ناخواسته پیدا شود یا هنرپیشه ها در محلی عمل کنندکه در طرح نور از آن غفلت شده است. در این صورت،البته باید تغییرات لازم به سرعت داده شود و در تابلو کار یادداشت گردد.
بعد از افتتاح نمایش معمولا دیگر تغییراتی داده نمی شود. به هر حال با افتتاح رسمی نمایش مسئولیت طراحان – در اغلب موارد – پایان می پذیرد و وظایف مربوط به نور نیز به مسئولان نور واگذار می گردد. ‏

تهیه و تالیف
ابراهیم مطیعی مسئول هنرهای نمایشی
حوزه هنری کرمانشاه
 
 

 
 
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب‌سایت به حوزه هنری استان کرمانشاه تعلق دارد | نقشه سايت